در مورد ترازیابی دقیق
شرط پيشبرد اهداف ترازيابي دقيق وجودوسائل ولوازمات دقيق مثل ترازياب دقيق در حد N3وميرهاي مدرج ودقيق انوار وداشتن وسائل جانبي مثل طناب براي متر كشي وترازيابي مي باشد.البته فراموش نشود فرمهاي مربوطه براي ترازيابي دقيق فرمهاي خاصي بوده كه حتي پر كردن براي نويسنده اين فرمها حوصله و خوش خطي ودقت را مي طلبد. هر بنچ مارك فقط توسط يك نفر بايد قرائت شودو يا حتي بايد مسير رفت ترازيابي توسط يك نفرقرائت شودواجبارا مسير برگشت توسط شخص ديگر بايد قرائت شود.
در اينجا دقت در مسائل ديگر را هم اشاره مي کنیم:
-ايستگاها خارج از حريم راهها وحتي الامكان دور از دسترس مردم باشد.
-هماهنگي با نهادها وارگانهاي مربوطه براي نصب هر ايستگاه مثل وزارت راه ضروري است.
-ايستگاه دور از حريم مسيل وابرو انتخاب شود.
-حتي الامكان ايستگاه در محوطه ساختمانهاي دولتي نظير پاسگاه ادارات دولتي مجاورت پلهاوعوارض مشخصه بارعايت كسب اجازه وهماهنگي ساخته شود.
-حك كردن نام ومشخصه هر ايستگاه در محل مورد نظر ضروري استتوجه شود حداكثر فاصله مجاز بين ايستگاه وشاخص 35 متر مي باشدكه البته تحت شرايط جوي وجغرافيايي نا مناسب كوتاهتر خواهد شد.درموقع كار بايد تارهاي رتيكول وتصوير شاخص بايد كاملاواضح وشفاف باشد.
ترازیابی دقیق:
ترازیابی دقیق بیس ارتفاعی یک کشور را ایجاد میکند . یکی از سطوح تراز را به عنوان سطح مبنا در نظر میگیریم ( ژئوئید) و از آن به عنوان مبنای اندازه گیری ارتفاعی استفاده میکنیم . بنچ مارکها توسط گروههای ساختمانی در فواصل یک تا دو کیلومتر در کنار جاده ایجاد میگردند با استفاده از این بنچ مارکها کار ترازیابی را آغاز میکنند و کل کشور را به چندین لوپ تقسیم بندی میکنند . شبکه های درجه دو از تقسیم بندی شبکه های درجه یک حاصل میشود . به فاصله دو بنچ مارک موجود در یک خط ترازیابی یک سکشن اطلاق میگردد . لوپهای کوچکتر شماره گذاری میشوند . اختلاف ارتفاعها سرشکن شده و یک ارتفاع سرشکن شده به هر نقطه اختصاص داده میشود . در نقشه برداری عادی ما ترازیابی درجه سه انجام میدهیم . در ترازیابی دقیق از وسایل دقیق تر و همچنین از کنترلهای دقیق تری استفاده میکنیم . ترازیابی دقیق به صورت سکشن به سکشن و رفت و برگشت بین دو بنچ مارک انجام میشوددر ترازیابی رفت یا برگشت تعداد دهانه های ترازیابی باید زوج باشد علت این زوج بودن اینست که بتوانیم از دو شاخص برای ترازیابی استفاده نماییم اگر از دو شاخص استفاده کنیم شاخصی که در ابتدا استفاده میشود در انتها نیز از همان شاخص استفاده میشود . چون شاخص خطای تقسیمات ریز دارد با این کار تاثیرات این خطا را مینیمم میکنیم . اختلاف بین دهنه های رفت و برگشت باید حد اکثر 5 % باشد . فاصله بین دوربین ترازیاب و شاخص حد اکثر 35 متر باید باشد . اختلاف بین فاصله bsو fs نیز برای ما مهم است که باید حد اکثر 5 % فاصله باشد ( حد اکثر 1.7 متر است ) باید تار بالا و پایین را نیز قرائت کنیم . مجموع فواصل fs و bs در یک رفت و یا در یک برگشت ، حد اکثر اختلافی که میتوانند داشته باشند 5 متر است . در ترازیابی دقیق قرائتهایی که انجام میشود باید از نیم متر شاخص بیشتر باشد و از سه متر شاخص کمتر باشد یعنی ما در واقع مجاز هستیم که تار وسط دوربین را بین نیم متر و سه متر قرار دهیم و از این فواصل کمتر یا بیشتر قرائت نکنیم . جنس شاخص از فلز انوار است شاخص مخصوص ترازیابی دقیق از دو سمت مدرج است در سمت چپ و سمت راست این شاخص دو سری عدد مشاهده میشود عدد سمت چپ از 4 متر به بالا است و اعداد سمت راست از صفر تا چهار متر است . اختلاف بین قرائتهای سمت چپ و راست باید نزدیک 301.550 باشد که به این عدد ثابت شاخص میگوییم . اگر این اختلاف نزدیک ثابت شاخص نبود قرائت ایراد دارد و باید مجدد صورت گیرد.
شروع کار :
وسایل مورد نیاز : دوربین N3 با سه پایه مخصوص ، میر انوار با سکل ، چکش ،طناب ، چتر ، دماسنج و فشار سنج ، زیر دستی .
فاصله زمانی بین رفت و برگشت هر چه کمتر باشد بهتر است .قبل از شروع کار مسائل زیر را باید کنترل کنیم :
1- برای اختلاف ارتفاع حاصل از اندازه گیری طرفین شاخص عقب و جلو و نیز برای تفاوت قرائت سمت چپ و راست هر شاخص با عدد 301.550 ، در فاصله 20 تا 35 متری شاخص تا ترازیاب ،خطای مجاز 0.3 میلیمتر و برای فاصله های کمتر از 20 متر حد اکثر 0.2 میلیمتر است.
2- اختلاف ارتفاع حاصل از رفت و برگشت ترازیابی درجه یک در هر سکشن نباید از 3ÖK میلیمتر تجاوز نماید . که K متوسط فاصله رفت و برگشت بین دو رپر متوالی به کیلومتر است .
3- اختلاف فاصله عقب و جلو در هر ایستگاه نباید از 5 % فاصله بیشتر باشد ( برای 35 متر حد اکثر 1.75 متر ) .
4- در یک سکشن مجموع فواصل عقب و مجموع فواصل جلو نباید بیش از 5 متر اختلاف داشته باشند.
5- تعداد دهانه ها در هر سکشن باید زوج باشد .
6- حتی المقدور اختلاف تعداد دهانه ها در رفت و برگشت نباید بیش از 5 % تعداد دهانه ها باشد .
7- قرائت روی شاخص کمتر از 50 سانتیمتر و بیش از 300 سانتیمتر مجاز نیست .
8- مقدار خطای کولیماسیون نباید بیش از 0.3 میلیمتر باشد.
9- خطای مجاز بین BM و RM در هر ایستگاه در صورتی که یک دهنه باشد حد اکثر 0.3 میلیمتر و بیش از دو دهنه از 2ÖK تجاوز نکند .
چند نکته مهم دیگر که در هنگام ترازیابی دقیق باید به آن توجه شود عبارتند از :
باید از تابش نور مستقیم خورشد بر روی ترازیاب اجتناب شود حتی در زمان جابجایی دستگاه از یک ایستگاه به ایستگاه دیگر باید سایه چتر بر روی ترازیاب باشد . حتی المقدور باید سعی شود که مسیر ترازیابی تقریبا در یک امتداد باشد . کار ما در محوطه دانشگاه و از ایستگاهی معلوم آغاز میکنیم و یک لوپ بسته را تقربا به طول یک کیلوتر ترازیابی کردیم . در استقرار اول وضع هوا تاریخ روز و ساعت انجام عملیات ترازیابی را در برگ قرائت مینویسیم . در هر ایستگاه در صورت ضرورت تکرار قرائت ، ترازیاب جابجا شده و قرائت جدید انجام میدهیم . در زمانهایی که تشعشع آفتاب حد اکثر است مخصوصا در ظهر که دستگاه یا میر حد اکثر خطا را ایجاد میکنند با نظر مسئول گروه از انجام کار خود داری شده و به بعد از ظهر یا روز بعد موکول میگردد. نکته ای را که باید در محاسبات در نظر بگیریم اینست که در صورت اشتباه در نوشتن ارقام قرائت شده از خط زدن خودداری و ارقام صحیح به ردیف بعدی منتقل شود و در صورت اشتباه در محاسبه ارقام مخدوش نشود و فقط با کشدن خط روی اشتباه ، رقم یا عدد صحیح با دقت در جای مناسب نوشته شود و در صورت out شدن قرائت کلمه out در قسمت نتیجه نوشته شود و جز ستون ملاحظات روی بقیه ستونهای آن ردیف یک ضربدر کشیده شود.
قبل از شروع کار ترازیابی دقیق باید تنظیمات صحرایی مربوطه را انجام دهیم :
کنترل ترازیاب و میر :
در یک زمین هموار یک طول 45 متری را به سه طول مساوی تقسیم بندی میکنیم دو میر انوار را روی سکل در دو نقطه میانی B,C مستقر میکنیم .دوربین را ابتدا در نقطه A و سپس در نقطه D مستقر میکنیم دوربین باید در نقطه A به دقت تراز شود و تراز لوبیایی باید کاملا بر هم منطبق باشد .
